RAKAMLARIN ARKASINDAKİ İKTİDAR: SOSYOTEKNİK VE POLİTİK BİR İNŞA OLARAK GSYH'NİN ELEŞTİREL TARİHİ

dc.contributor.authorKırmızıaltın, Eren
dc.contributor.authorÇeri, Duygu
dc.date.accessioned2026-04-25T14:11:25Z
dc.date.available2026-04-25T14:11:25Z
dc.date.issued2025
dc.departmentSinop Üniversitesi
dc.description.abstractBu makalede, toplumsal refahın temel göstergesi olarak kabul edilen Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH), tarafsız bir ekonomik ölçüt olarak değil; belirli iktidar ilişkilerini sürdüren, meşrulaştıran ve yeniden üreten bir sosyo-teknik gösterge ve iktidar aracı olarak ele alınmaktadır. Makale, GSYH'nin tarihsel gelişimini, on yedinci yüzyıldaki “politik aritmetik” çabalarından Birleşmiş Milletler Ulusal Hesaplar Sistemi'nin (SNA) oluşumuna kadar izlemektedir. Ayrıca, Soğuk Savaş sonrası dönemde Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) kavramından GSYH kavramına geçişin ardındaki politik ve ideolojik motivasyonları inceleyerek, bu değişimin küresel eşitsizlikleri gizlemeye ve küreselleşme söylemini pekiştirmeye hizmet ettiğini savunmaktadır. Makalede, Lukes'un iktidar analizi çerçevesinden yararlanılarak, GSYH'nin gelir eşitsizliği ve ekolojik yıkım gibi konuları göz ardı etmekle kalmayıp, aynı zamanda piyasa ekonomisinin mantığı doğrultusunda ekonomik olarak değerlendirilmeyen bakım emeği gibi unsurları değersizleştirerek “yanlış bilinç” üretimine nasıl hizmet ettiği de tartışılmaktadır. Bu bağlamda, ekonomik göstergelerin yalnızca sayısal veriler değil, aynı zamanda iktidar ilişkilerini yansıtan ve yeniden üreten politik inşalar olduğu vurgulanmaktadır.
dc.identifier.doi10.53092/duiibfd.1712620
dc.identifier.endpage725
dc.identifier.issn1309-4602
dc.identifier.issn2587-0106
dc.identifier.issue30
dc.identifier.startpage712
dc.identifier.trdizinid1365685
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.53092/duiibfd.1712620
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1365685
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11486/7847
dc.identifier.volume15
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofDicle Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TR_20260420
dc.subjectSiyasi Bilimler
dc.subjectİktisat
dc.titleRAKAMLARIN ARKASINDAKİ İKTİDAR: SOSYOTEKNİK VE POLİTİK BİR İNŞA OLARAK GSYH'NİN ELEŞTİREL TARİHİ
dc.typeArticle

Dosyalar