Kamu yönetimi perspektifinden küresel asgari kurumlar vergisi: Türkiye ve seçilmiş ülkelerle karşılaştırmalı bir inceleme

Bu çalışma, küresel vergi politikaları bağlamında kamu yönetimi ilkeleriyle uyumlu vergi yönetimi yapılarını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Özellikle OECD öncülüğünde geliştirilen küresel asgari kurumlar vergisi uygulaması çerçevesinde, Türkiye'nin mevcut vergi yönetimi yapısı seçilmiş ülkelerle karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmada, vergi yönetimi kamu yönetiminin bir alt dalı olarak ele alınmaktadır. Vergi yönetimi sadece gelir elde etme işleviyle sınırlı olmadığı; kamu politikalarının finansmanı, kamu otoritesinin meşruiyeti, toplumsal adaletin sağlanması ve yönetişim kapasitesinin güçlendirilmesi gibi çok boyutlu etkileri olduğu ortaya konmuştur. Bu bağlamda Türkiye'deki vergi yönetimi, planlama, uygulama, denetim ve değerlendirme süreçleri çerçevesinde kamu yönetimi ilkeleriyle birlikte ele alınmıştır. Seçilmiş ülkelerdeki uygulamalar ile Türkiye arasındaki farklar, sistemin güçlü ve zayıf yönlerini belirlemeye yardımcı olmuştur. Araştırma sonucunda, küresel vergi normlarına uyum sürecinde Türkiye'nin yönetsel kapasitesini artırmaya yönelik yapısal reformlara ihtiyaç duyduğu tespit edilmiştir. Dijitalleşme, şeffaflık, hesap verebilirlik ve yerel düzeyde mali özerkliğin artırılması gibi öncelikler, sürdürülebilir ve adil bir vergi yönetimi yapısının inşasında temel unsurlar olarak değerlendirilmiştir.

This study aims to analyze tax administration structures that align with public administration principles within the context of global tax policies. Specifically, within the framework of the global minimum corporate tax initiative developed under the leadership of the OECD, Türkiye's current tax administration system is examined through a comparative analysis with selected countries. The study approaches tax administration as a subfield of public administration. It demonstrates that tax administration is not solely limited to revenue collection; it also has multidimensional effects such as financing public policies, ensuring the legitimacy of public authority, promoting social justice, and strengthening governance capacity. In this context, tax administration in Türkiye is examined in line with public administration principles, covering the stages of planning, implementation, auditing, and evaluation. The comparison between Türkiye and selected countries has helped to identify the strengths and weaknesses of the system. The findings indicate that structural reforms are needed to enhance Türkiye's administrative capacity in adapting to global tax norms. Priorities such as digitalization, transparency, accountability, and strengthening fiscal autonomy at the local level are identified as key components in building a sustainable and fair tax administration system.