Türkiye'de iç savunmada yapay zekanın etik açıdan değerlendirilmesi

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorÖnkan, Özge
dc.contributor.authorBozer, Fatih Kaan
dc.date.accessioned2026-04-25T14:09:35Z
dc.date.available2026-04-25T14:09:35Z
dc.date.issued2025
dc.departmentEnstitüler, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Siyaset Bilimi Ve Kamu Yönetimi Anabilim Dalı
dc.description.abstractYapay zekâ (YZ) teknolojisinin hızlı gelişimi, küresel ölçekte güvenlik ve yönetişim dinamiklerinde köklü dönüşümler yaratmaktadır. Bu tez, YZ'nin 21. yüzyılda ulusal güvenlik ve iç savunma stratejileri üzerindeki etkilerini etik yönetişim odağında incelemektedir. Çalışmanın amacı, Türkiye'nin iç savunma alanında YZ tabanlı sistemleri nasıl entegre ettiğini ve bu süreçte ortaya çıkan fırsat ve riskleri sistematik biçimde değerlendirmektir. Bulgular, YZ'nin karar döngüsünde hız, kaynak tahsisinde verimlilik ve durumsal farkındalık artışı gibi önemli avantajlar sağladığını; buna karşılık yanlılık, mahremiyet, ölçülülük ve hesap verebilirlik alanlarında etik riskler doğurduğunu göstermektedir. Araştırma, kanıt haritalaması ve karşılaştırmalı çerçeveleme yöntemleriyle yürütülmüştür. 2015–2025 dönemine ait resmî belgeler, hakemli yayınlar ve kurumsal raporlar üçleme yöntemiyle doğrulanarak analiz edilmiştir. İnceleme kapsamında otonom sistemler, biyometrik tanıma, gözetim ve video analitiği, öngörüsel analiz, karar destek sistemleri, siber savunma, veri yönetişimi ve şeffaflık eksenleri ele alınmıştır. Türkiye'nin politika ve uygulamaları, Avrupa Birliği (AB), Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü (OECD), Birleşmiş Milletler (BM), Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) ve Elektrik ve Elektronik Mühendisleri Enstitüsü (IEEE) çerçeveleriyle; ayrıca Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Çin, Hindistan, Güney Kore ve Japonya yaklaşımlarıyla karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak Türkiye'nin uluslararası etik standartlarla yüksek uyum gösterdiği, ancak bağlayıcılık ve denetim alanlarında gelişime açık yönler bulunduğu belirlenmiştir. Tez, yüksek riskli kullanımlarda insan denetimi, izlenebilirlik, veri kartları ve bağımsız uygunluk denetimi gibi araçların kurumsal süreçlere entegrasyonunu önermektedir. Anahtar Kelimeler: Yapay Zeka, Etik Yönetişim, İç Güvenlik, Uluslararası Karşılaştırma, Politika Analizi
dc.description.abstractThe rapid development of artificial intelligence (AI) technology has created profound transformations in global security and governance dynamics. This thesis examines the impact of AI on national security and internal defense strategies in the 21st century with a focus on ethical governance. The main objective is to systematically evaluate how Turkey integrates AI-based systems into its internal defense structure and to identify the emerging opportunities and risks in this process. The findings indicate that AI provides significant advantages such as speed in decision-making cycles, efficiency in resource allocation, and enhanced situational awareness, while also generating ethical risks in areas including bias, privacy, proportionality, and accountability. The research is based on evidence mapping and comparative framing methods, analyzing official documents, peer-reviewed publications, and institutional reports from the 2015–2025 period through triangulation. The findings are evaluated across dimensions such as autonomous systems, biometric identification, surveillance and video analytics, predictive analysis, decision-support systems, cyber defense, data governance, and transparency. Turkey's policies and practices are compared with the frameworks of the European Union (EU), the Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD), the United Nations (UN), the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO), and the Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE), as well as with the approaches of the United States (USA), China, India, South Korea, and Japan. The results show that Turkey demonstrates a high level of alignment with international ethical standards, yet has room for improvement in enforcement, oversight, and standardization. The thesis recommends integrating tools such as meaningful human control, traceability, data cards, data minimization, and independent conformity assessment into institutional processes, providing an evidence-based and ethically grounded governance framework. Keywords: Artificial Intelligence, Ethical Governance, Internal Security, International Comparison, Policy Analysis
dc.identifier.endpage147
dc.identifier.startpage1
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=CtwiQkYvArAb95Ufpfs_vk75qDI3lllSsaQOrnU0ia73pdGcFxaNj38QZV7ADJ-e
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11486/7744
dc.identifier.yoktezid980255
dc.institutionauthorBozer, Fatih Kaan
dc.language.isotr
dc.publisherSinop Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260420
dc.subjectKamu Yönetimi
dc.subjectPublic Administration
dc.titleTürkiye'de iç savunmada yapay zekanın etik açıdan değerlendirilmesi
dc.title.alternativeEthical evaluation of artificial intelligence in the field of internal security in Turkey
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Koleksiyon

Tez Koleksiyonu