Dindar Yorgunluğu Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması

Modernizmin bireylerin dini yaşamlarında meydana getirdiği olumsuz etkilerden birisi olarak değerlendi- rilen “din yorgunluğu” kavramı, son yıllarda ülkemizde yapılan bazı akademik çalışmalarda ele alınmakta ve medya platformlarında tartışılmaktadır. Bu sebeple, din yorgunluğu kavramının incelenmesi ve bireylerin dini yaşamlarında bir yorgunluk veya tükenmişlik duygusu hissedip hissetmediklerinin ölçülmesi önemli hale gelmiştir. Bu çalışmada, bireylerin farklı sebeplerle dini yaşamlarında hissettikleri yorgunluk düzeyini belirleyebilmek için Dindar Yorgunluğu Ölçeği’nin (DYÖ) geliştirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nicel yöntemlerden tarama deseni kullanılmıştır. Araştırmanın verileri, kolayda örnekleme yöntemiyle seçilmiş yaşları 18 ve üzerinde olan iki ayrı örneklem grubundan (446 + 490) kişisel bilgi anketi ve taslak ölçek formu kullanılarak elde edilmiştir. Ölçeğin kapsam geçerliği için uzman görüşüne, yapı geçerliği için ise faktör ana- lizine başvurulmuştur. AFA sonucu ölçeğin faktör yük değerlerinin .45’in üzerinde olduğu, madde toplam korelasyonlarının .36 ile .54 arasında değiştiği, beş faktör altında toplanan 17 maddeden oluştuğu ve faktör- lerinin toplam varyansın %66’sını açıkladığı tespit edilmiştir. Ayrıca elde edilen yapı DFA ile test edilmiş ve yapının iyi uyum gösterdiği (χ²=170.16, sd=107, p<.001, RMSEA=0.035, SRMR=0.032, NNFI=0.98, GFI=0.96, AGFI=0.94, CFI=0.99) bulunmuştur. Ölçeğin güvenirliğine yönelik yapılan analiz sonuçları, ölçeğin genelinin ve alt boyutlarının Cronbach Alpha değerleri (.71 ile .83 arasında) ile madde toplam korelasyon katsayılarının (.36 ile .54 arasında, p<.01) güvenirlik için yeterli düzeyde olduğunu ortaya koymuştur. Bu sonuçlara göre, DYÖ’nün geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu kanaatine varılmıştır.