Çeviri Sosyolojisine Bauman Perspektifinden Bakmak: Orhan Pamuk’un A Strangeness in My Mind Çeviri Romanının Öteki’nin Temsili Açısından Özcülük Dışı Bir Okuması

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.authorOzbek, Dudu
dc.date.accessioned2026-04-25T14:11:26Z
dc.date.available2026-04-25T14:11:26Z
dc.date.issued2025
dc.departmentSinop Üniversitesi
dc.description.abstractÇeviri sosyolojisi, disiplinlerarası çalışmaların katkılarıyla inşa edilmiş ve gelişmiş bir çalışma alanıdır. Bu alanda yürütülen çalışmalarda çeşitli sosyologların düşüncelerinden yararlanılmasına rağmen, bu disiplinlerarası araştırmalarda Zygmunt Bauman’ın sosyolojisine yeterince yer verilmemiştir. Bu makale, çeviri olgularını anlamada Bauman sosyolojisinin uygulanma olasılığını, onun özellikle metodolojik olarak kavramsallaştırdığı ‘bilinenin dışına çıkma’ (defamiliarization) kavramı üzerinden ele almaktadır. Çalışmada, Bauman’ın sosyolojik yaklaşımının çeviri araştırmalarındaki uygulanabilirliği, Nobel ödüllü Türk yazar Orhan Pamuk’un Kafamda Bir Tuhaflık adlı romanının İngilizce çevirisi olan A Strangeness in My Mind kitabının analizi yoluyla test edilmiştir. Çeviri sosyolojisi alanında gerçekleştirilen bu araştırma, hem çeviri sürecinin aktörlerine dair incelemeleri hem de eserin kültürel içeriğine yönelik metinsel analizleri kapsamaktadır. Bu analizlerde, orijinal eserde yer alan kültürel ögeler, Aixela’nın (1996) ‘kültüre özgü unsurlar’ tanımına göre tespit edilmiş ve Kafamda Bir Tuhaflık adlı eserin İngilizce çevirisinde bu ögelerin nasıl aktarıldığı, ‘bilinenin dışına çıkma’ (defamiliarization) kavramı açısından incelenmiştir. Buna ek olarak, kitabın çevirmeni ve yayınevine dair Bourdieu’nün ‘habitus’ kavramı temelinde analizlerde bulunularak, çevirmen ve yayınevinin yaklaşımları, ‘bilinenin dışına çıkma’ kavramı açısından değerlendirilmiştir. Bu analizlerin temel amacı, eserde var olan Öteki’nin ikircikli doğasını ve farklılığını hedef kültürdeki okuyucuların kavrayabilmeleri için Bauman’ın gerekli gördüğü bilindik olanın dışına çıkma durumuna dair olanakları, çevirmen ve yayınevinin yaklaşımlarında ve çeviri eserde aramaktır. Çalışmanın sonuçları, yayınevinin habitusunun Bauman’ın ‘bilinenin dışına çıkma’ yaklaşımıyla uyumlu olduğunu ortaya koymakla birlikte, çevirmenin habitusu ve çeviri yaklaşımının hedef kültürdeki okurlarda bilindik olanın dışına çıkmaktan çok aşinalık etkisi yaratmaya yönelik bir eğilim sergilediğini göstermektedir.
dc.identifier.doi10.47777/cankujhss.1640851
dc.identifier.endpage84
dc.identifier.issn1309-6761
dc.identifier.issn3062-0112
dc.identifier.issue1
dc.identifier.startpage63
dc.identifier.trdizinid1323561
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.47777/cankujhss.1640851
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1323561
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11486/7859
dc.identifier.volume19
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.institutionauthorOzbek, Dudu
dc.language.isoen
dc.relation.ispartofÇankaya University Journal of Humanities and Social Sciences
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TR_20260420
dc.subjectSosyoloji
dc.subjectEdebiyat
dc.subjectDil ve Dil Bilim
dc.titleÇeviri Sosyolojisine Bauman Perspektifinden Bakmak: Orhan Pamuk’un A Strangeness in My Mind Çeviri Romanının Öteki’nin Temsili Açısından Özcülük Dışı Bir Okuması
dc.title.alternativeBaumanian Perspective on Translation Sociology: A Non-Essentialist Reading of Orhan Pamuk’s A Strangeness in My Mind as the Representation of the Other
dc.typeArticle

Dosyalar

Koleksiyon

TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu