Kriminolojik bağlamda ölü bedenler ve olay yeri inceleme

Modern toplumlarda ölüm artık biyolojik bir son olarak görülmemektedir. Ölüm ve ölü beden, devletin ve toplumun bilgi üretim biçimleri, adli pratikleri, ideolojik temsilleri ve teknolojik ağlarıyla şekillenen bir iktidar nesnesi haline gelmiştir. Olay yeri inceleme süreci de modern devletin 'yaşamı ve ölümü yönetme' kapasitesinin önemli bir uzantısı olarak görülebilir. Bu doğrultuda tez, ölü bedenin olay yeri inceleme süreçlerindeki sosyolojik, politik ve epistemolojik anlamlarını Foucault, Althusser, Baudrillard, Rose ve Latour'ın kuramları çerçevesinde disiplinlerarası bir bakış açısıyla analiz etmektedir. Dolayısıyla çalışma, ölü bedenin sosyolojik ve kriminolojik bağlamlar ile olay yeri inceleme çerçevesinde nasıl disipline edildiğini, meşrulaştırdığını ve yeniden üretildiğini tartışmaktadır. Çalışmada temel olarak literatür taraması takip edilmiş, bunun yanı sıra konuyla ilgili yasa ve yönetmelik incelemeleri, tarihsel olay örnekleri ve adli yazın incelenmiştir. Literatür taraması çerçevesinde elde edilen sonuçlar, yukarıda bahsi geçen teorisyenlerin kuramlarıyla eşleştirilmiş ve yorumlanmıştır. Bu anlamda Foucault'nun disiplin toplumu ve biyopolitika kavramları, bedenin ölüm sonrası dönemde devlet tarafından nasıl düzenlendiğini anlamaya; Althusser'in ideolojik aygıtlar kuramı, olay yeri incelemenin meşruiyet üretme işlevini çözümlemeye; Baudrillard'ın simülakr kavramı, ölü bedenin medya ve belgelerdeki temsilini açıklamaya; Rose'un hükümetlilik kavramsallaştırması, bedenin ölüm sonrası kontrolünü anlamlandırmaya; Latour'un aktör-ağ teorisi ise insan ve insan olmayan öğelerin olay yeri inceleme sürecindeki karşılıklı etkileşimini çözümlemeye ışık tutmuştur. Sonuç olarak bu tez, ölü bedenin yalnızca kriminal değil aynı zamanda disipliner, ideolojik, teknolojik ve temsili bir düzenleme nesnesi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu ortaya koyuş sürecinin üzerinde yol aldığı en temel zemin ise sosyoloji olmaktadır.

In modern societies, death is no longer conceived solely as a biological end. Death and the dead body have become objects of power shaped by the state's modes of knowledge production, forensic practices, ideological representations, and technological networks. As an extension of the modern state's capacity to govern life and death, crime scene investigation (CSI) plays a pivotal role in this transformation. Accordingly, this thesis analyzes the sociological, political, and epistemological meanings of the dead body within CSI through an interdisciplinary framework informed by Michel Foucault, Louis Althusser, Jean Baudrillard, Nikolas Rose, and Bruno Latour. It thus examines how, in criminological and sociological contexts and within CSI, the dead body is disciplined, legitimized, and reproduced. Methodologically, the study draws primarily on a systematic literature review, complemented by analyses of laws and regulations, historical cases, and the forensic corpus. The resulting insights are interpreted through the above theoretical lenses: Foucault's concepts of disciplinary society and biopolitics illuminate postmortem regulation; Althusser's theory of ideological apparatuses clarifies CSI's role in producing legitimacy; Baudrillard's notion of the simulacrum explains representational dynamics across media and documentary records; Rose's governmentality frames the governance of death; and Latour's actor–network theory maps human and nonhuman interactions within CSI procedures. The thesis concludes that the dead body is not merely a criminal object but also a disciplinary, ideological, technological, and representational object of regulation. The analysis is grounded principally in sociology, which provides the conceptual terrain for articulating how death is reconstructed within the criminal domain.