Ergimiş tuz reaktörlerinin lisanslandırılmasına yönelik güvenlik kriterleri

Küresel enerji dönüşümü ve Paris Anlaşması gibi iklim taahhütleri bağlamında, gelişmiş nükleer teknolojiler güvenilir ve düşük karbonlu enerji çözümleri olarak yeniden önem kazanmıştır. IV. Nesil reaktör tasarımları arasında yer alan Ergimiş Tuz Reaktörleri (MSR'ler), doğasında bulunan güvenlik özellikleri, yakıt esnekliği, atık minimizasyonu ve yayılmaya karşı direnç gibi avantajlar sunmaktadır. Ancak, bu yenilikçi tasarımların lisanslanması, Basınçlı Su Reaktörleri (PWR) ve Kaynamalı Su Reaktörleri (BWR) gibi geleneksel hafif su reaktörlerinden temel teknolojik farkları nedeniyle önemli düzenleyici zorlukları beraberinde getirmektedir. Bu tez çalışmasının temel amacı, MSR tasarımlarının mevcut düzenleyici çerçevelerle, özellikle Türkiye'de yürürlükte olan "Nükleer Güç Santrallerinin Güvenliği İçin Tasarım İlkeleri Yönetmeliği" ile olan uyumunu değerlendirerek lisanslamaya esas olacak güvenlik kriterlerini belirlemektir. Çalışmada, ikinci nesil reaktör sistemleri ile MSR sistemlerinin karşılaştırmalı bir analizi yapılmış, ardından MSFR (Ergimiş Tuz Hızlı Reaktörü) tasarımı ulusal ve uluslararası güvenlik standartlarına göre sistematik olarak incelenmiştir. Mevcut lisanslama yapılarındaki kritik boşluklar belirlenmiş ve MSR'lerin işletim ve güvenlik ile ilgili özelliklerine uygun ve risk-temelli düzenleyici kriterler önerilmiştir. Bu çalışma, MSR'lerin güvenli ve ticari düzeyde yaygınlaştırılmasına olanak sağlayacak sağlam bir düzenleyici altyapının geliştirilmesine katkı sunmayı amaçlamaktadır.

In the context of global energy transformation and climate commitments such as the Paris Agreement, advanced nuclear technologies have gained renewed attention as reliable, low-carbon energy solutions. Among the Generation IV reactor concepts, Molten Salt Reactors (MSRs) offer unique advantages in terms of inherent safety, fuel flexibility, waste minimization, and proliferation resistance. However, the licensing of such innovative designs poses significant regulatory challenges due to their fundamental technological deviations from conventional light water reactors (LWRs), such as Pressurized Water Reactors (PWRs) and Boiling Water Reactors (BWRs). This thesis aims to identify and evaluate the safety criteria necessary for the licensing of MSR designs by examining their compliance with current regulatory frameworks—particularly the Turkish "Design Principles for Nuclear Power Plant Safety Regulation." A detailed comparative analysis of second-generation reactors and MSR systems is presented, followed by a systematic assessment of the MSFR (Molten Salt Fast Reactor) concept with respect to national and international safety standards. The study identifies critical gaps in existing licensing structures and proposes technology-inclusive and risk-informed regulatory criteria tailored to the operational and safety characteristics of MSRs. By offering technically grounded corrective measures and design-specific licensing approaches, this work contributes to the development of a robust regulatory infrastructure that enables the safe and commercial deployment of MSRs.