Nesillerin yükünün aktarılan aile travmaları envanteri ile incelenmesi: Tarihsel Nesiller Arası Travma Aktarımı Envanteri'nin modifikasyonu ve Türkçeye uyarlaması

[ X ]

Tarih

2025

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

Sinop Üniversitesi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

Araştırma Türkiye'de ailesel süreçler yoluyla travma aktarımını incelemek için Tarihsel Nesiller Arası Travma Aktarımı Envanteri'nin (TNTE) Türkçeye uyarlanmasını ve ailesel süreçlerle aktarılan travmalar bağlamında modifiye edilmesini hedeflemiştir. Ölçeğin uyarlanması ve modifiye edilmesi süreçlerinde çeviri ve geri çeviri adımları izlenmiş, orijinal ölçekte tarihsel travmaların aktarımını ölçen maddeler ölçekten çıkartılmış ve literatür bulgularına dayanarak alternatif maddeler eklenmiştir. Oluşturulan madde havuzu için uzman görüşü alınmıştır. Uzman görüşlerinin ardından bilişsel görüşmeler yapılmış ve envanter 54 madde ile pilot uygulama için hazır hale getirilmiştir. Pilot uygulamanın ardından 8 maddede düzenlenme yapılmıştır. Veri toplama araçları olarak araştırmacılar tarafından hazırlanmış kişisel bilgi formu, araştırmacılar tarafından modifiye edilerek uyarlanan Tarihsel Nesiller Arası Travma Aktarımı Envanteri'nin Türkçe Formu (TNTE-TF) olan Aktarılan Aile Travmaları Envanteri (AKATE), Yaşam Olayları Kontrol Listesi, Aile Uyum Ölçeği Kısa Formu, Uluslararası Travma Ölçeği ve Aktarılan Psikolojik Travma Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcılar yaşları 18-74 arasında değişen (X̄ = 25.72, SS = 9.45) ve 314'ü kadın ve 123'ü erkek olmak üzere 437 kişiden oluşmaktadır. Envanterin yapı geçerliği doğrulayıcı faktör analizi ile, güvenirliği iç tutarlılık katsayıları ile, madde analizi düzeltilmiş madde kalan puan korelasyonları ile incelenmiştir. Ayrıca, test-tekrar test yöntemi uygulanarak alt boyutların korelasyon katsayıları değerlendirilmiştir. Envanterin tüm alt boyutlarındaki maddelerin faktör yükleri .37 ile .93 arasında değişmektedir. Tüm alt boyutların güvenirlik katsayıları "Artmış Sorumluluk" alt boyutu haricinde .75 ve üzeridir. Envanterdeki maddelerin düzeltilmiş madde kalan puan korelasyonları alt boyutlar için .36 ile .86 arasında üst boyutlar için .32 ile .82 arasında değişiklik göstermektedir. Test tekrar test korelasyon katsayıları ise .69 ile .91 arasında değişmektedir. Envanterin uyum geçerliği için diğer ölçme araçlarıyla yapılan analizler neticesinde pozitif ve negatif korelasyon gösteren değerlerin öngörülen sonuçlarla uyumlu olduğu görülmüştür. Yapılan analizler 9 alt boyut ve 50 maddeden oluşan Aktarılan Aile Travmaları Envanteri'nin (AKATE [TNTE-TF]) ve güvenilir bir ölçme aracı olduğunu, "Aile kırılganlığı", "Çocuk kırılganlığı" ve "Dayanıklılık" üst boyutlarından toplam puan alınabileceğini göstermektedir.
The study aimed to adapt the Historical Intergenerational Trauma Transmission Questionnaire (HITT-Q) into Turkish to examine trauma transmission through familial processes in Türkiye and to modify it in the context of traumas transmitted through familial processes. In the process of adapting and modifying the scale, translation and back translation steps were followed, the items measuring the transmission of historical traumas in the original scale were eliminated and alternative items were added. Experts' opinions were taken for the created item pool. Then cognitive interviews were conducted and the inventory was prepared for pilot study with 54 items. After the pilot study, 8 items were revised. The personal information form prepared by the researchers, the Transferred Family Trauma Questionnaire (TFAT-Q), Turkish Form of the Historical Transgenerational Trauma Transfer Inventory (HITT-Q-TF), the Life Events Checklist, Family Harmony Scale Short Form, the International Trauma Scale and the Transferred Psychological Trauma Scale were used as data collection tools. The participants consisted of 437 individuals aged between 18-74 years (X̄ = 25.72, SD = 9.45), 314 females and 123 males. The construct validity, reliability, and item analysis of the inventory were examined respectively through confirmatory factor analysis, internal consistency coefficients, and corrected item-total correlation. The correlation coefficients of the sub-dimensions were evaluated by applying the test-retest method. The factor loadings of the items in all sub-dimensions of the inventory ranged between .37 and .93. The reliability coefficients of all sub-dimensions are .75 and above except for the "High Responsibility" sub-dimension. The corrected item-total score correlations of the items in the inventory ranged between .36 and .86 for the sub-dimensions and between .32 and .82 for the upper dimensions. Test-retest correlation coefficients ranged between .69 and .91. As a result of the analyses conducted with other measurement tools for the convergent validity of the inventory, it was seen that the values showing positive and negative correlations were compatible with the predicted results. The analyses show that the Inventory of TFAT-Q (HITT-Q-TF), which consists of 9 sub-dimensions and 50 items, is a reliable measurement tool and that a total score can be obtained from the "Family vulnerability", "Child vulnerability" and "Resilience" sub-dimensions.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Psikoloji, Psychology

Kaynak

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

Sayı

Künye

Koleksiyon