Karadeniz kıyılarında dip trol ağlarına tesadüfen yakalanan kıkırdaklı balıkların bazı populasyon özellikleri

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.advisorSamsun, Osman
dc.contributor.authorÇavuş, Görkem
dc.date.accessioned2026-04-25T14:09:35Z
dc.date.available2026-04-25T14:09:35Z
dc.date.issued2025
dc.departmentEnstitüler, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Su Ürünleri Avlama Ve İşleme Teknolojisi Anabilim Dalı
dc.description.abstractKıkırdaklı balıklar, bazı türleri nesli gittikçe azalan, bazı türleri ise koruma altında bulunan, tüm dünya okyanusları ve denizlerinde olduğu gibi, Türkiye denizlerinin ekosisteminde ve besin zincirinde oldukça önemli bir yeri olan deniz canlılarıdır. Bu çalışma, Karadeniz'in Samsun ve Sinop kıyılarında 2023-2024 ve 2024-2025 av sezonlarında ticari balıkçı gemileri ile denize çıkılarak, dip trol ağlarına kazaen hedef dışı tür olarak yakalanan kıkırdaklı balık türlerinin balıkçılık biyolojisi ve populasyon dinamiği ele alınmıştır, Araştırma süresince gerçekleştirilen 174 dip trol ağı çekimi sonunda Karadeniz'de yaşayan dikenli vatoz (Raja clavata Linnaeus; 1758), rina balığı (Dasyatis pastinaca Linnaeus; 1758) ve mahmuzlu camgöz köpek balığı (Squalus acanthias Linnaeus; 1758) türlerinin kıkırdaklı balıklar olarak av aracına tesadüfen yakalandığı tespit edilmiştir. Dikenli vatoz ve rina balığının pozitif allometrik büyüme, mahmuzlu camgöz köpek balığının ise negatif allometrik büyüme gösterdiği belirlemiştir. Çalışma sonunda elde edilen verilerden, türlerin Von Bertalanffy Büyüme Denklememi (VBBD) parametreleri (L∞, K, to), ölüm oranları (Z, M, F) ve sömürülme oranları (E) tahmin edilmiştir. Türler için L∞, K, to değerleri sırasıyla 187,3 cm, 0,207 yıl-1, -2.47 yıl-1; 277 cm, 0,069 yıl-1, -2,89 yıl-1, 152,9 cm, 0,16 yıl-1, -2,18 yıl-1olarak hesaplanmıştır. Türlerin stoktan yararlanma (sömürülme) oranlarının oldukça yüksek olduğu saptanmıştır E değerleri sırasıyla 0,69, 0,61 ve 0,81 olarak tahmin edilmiştir. Araştırma sonuçları bu türler üzerine yapılan diğer araştırma bulguları ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca dip trol ağına tesadüfî olarak yakalanan kıkırdaklı balık türlerinin korunması, sürdürülebilirliği, istemdışı avcılığının minimum düzeye indirilmesi ve uygulanabilecek metodolojiler konularında bazı önerilerde bulunulmuştur.
dc.description.abstractCartilaginous fish are marine organisms, some of which are in decline and some of which are under protection, and which have a very important place in the ecosystem and food chain of the Turkish seas, as in all oceans and seas of the world. This study examined the fisheries biology and population dynamics of cartilaginous fish species that were accidentally caught as non-target species in bottom trawl nets by commercial fishing vessels during the 2023-2024 and 2024-2025 fishing seasons on the Samsun and Sinop coasts of the Black Sea. As a result of a total 174 demersal trawl tows carried out during the study, it was determined that the species of thornback ray (Raja clavata Linnaeus; 1758), stingray fish (Dasyatis pastinaca Linnaeus; 1758) and picked dogfish (Squalus acanthias Linnaeus; 1758) living in the Black Sea were incidentally caught in fishing gear as cartilaginous fish. It was determined that the thornback ray and stingray fish showed positive allometric growth, while the picked dogfish showed negative allometric growth. The end of the study, the Von Bertalanffy Growth Equation (VBBD) parameters (L∞, K and to, mortality rates (Z, M, F) and exploitation rates (E) of the species were estimated. L∞, K, to values for the species were calculated as 187.3 cm, 0.207 year-1, -2.47 year-1; 277 cm, 0.069 year-1, -2.89 year-1, 152.9 cm, 0.16 year-1, -2.18 year-1, respectively. It was determined that stock exploitation rates of the species were quite high; E values were estimated as 0.69, 0.61 and 0.81, respectively. The study results were compared with the results of other research on these species. In addition, some suggestions were made on the protection of cartilaginous fish species incidentally caught in demersaltrawl nets, their sustainability, minimizing unintentional catching, and the methodologies that can be applied.
dc.identifier.endpage84
dc.identifier.startpage1
dc.identifier.urihttps://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=V-oEQd0LkkqRGCXNzJWCTZNh2UcwxVMtPiCLvdcQcDZ9zh3pDfSWj9YYiRw3OUYY
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11486/7760
dc.identifier.yoktezid971189
dc.institutionauthorÇavuş, Görkem
dc.language.isotr
dc.publisherSinop Üniversitesi
dc.relation.publicationcategoryTez
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TEZ_20260420
dc.subjectSu Ürünleri
dc.subjectAquatic Products
dc.titleKaradeniz kıyılarında dip trol ağlarına tesadüfen yakalanan kıkırdaklı balıkların bazı populasyon özellikleri
dc.title.alternativeSome population characteristics of cartilaginous fish incidentally caught with demersal trawls in the black sea coasts
dc.typeMaster Thesis

Dosyalar

Koleksiyon

Tez Koleksiyonu