Sosyalist Realizm Çerçevesinde Mir Celal Pasayev’in Bir Gencin Manifestosu Baslikli Eseri

[ X ]

Tarih

2023

Dergi Başlığı

Dergi ISSN

Cilt Başlığı

Yayıncı

TOKÜAD-Toplum ve Kültür Arastirmalari Dernegi

Erişim Hakkı

info:eu-repo/semantics/openAccess

Özet

1917 devrimi sonrasi kurulan Sovyetler Birligi’nde Komünist Partisi, ideoloji temelli bir Sovyet kültürü ve toplumu yaratmak için topyekün bir yapilanma sürecini baslatir. Bu yeniden yapilanma döneminde edebiyat da ideoloji ekseninde dizayn edilmeye çalisilir. 1920’li yillar edebiyati metodolojik tartismalar ve teorik arayislarla geçer. Nispeten çok sesliligin hüküm sürdügü bu dönem Stalin’in iktidarindan sonra degisir. 1920’lerin sonlarinda dillendirilmeye baslanan parti çikarlarina hizmet edecek bir sanat metodu olusturma projesi 1934’te gerçeklestirilen Sovyet Yazarlar Birligi Kurultayi’nda “sosyalist realizm” adiyla resmen ilan edilir. Marksist ideolojiyle kökensel bir bagi olan ancak kurallari, yaklasim biçimi ve beslendigi kaynaklar itibariyla ondan farklilasan sosyalist realizm Sovyetler Birligi’ni olusturan tüm halklarin edebiyatlarinda zorunlu sanat metodu hâline getirilmistir. Sosyalist realizm birligin bir mensubu olan Azerbaycan Türklerinin edebiyatinda da bagimsizlik dönemine kadar “resmi” sanat metodu olarak uygulanmistir. Manipüle edilmis realizm veya bir tür yeni romantizm olarak da tanimlanabilecek olan bu akimin Azerbaycan edebiyatindaki en basarili uygulayicilarindan biri Mir Celal Pasayev’dir. Onun özellikle roman türünde kaleme aldigi eserlerinde bu resmi sanat metodu baskin bir sekilde varligini hissettirir. Bu çalismada Mir Celal Pasayev’in Bir Gencin Manifestosu adli eseri sosyalist realizm kurami çerçevesinde incelenmistir. Çalismanin giris bölümünde sosyalist realizm sanat metodunun ortaya çikis süreci, kökeni ve Marksist estetikle benzerligi ve farkliligi konularinda bilgi verilmis, ikinci bölümde 1920’li ve 1930’lu yillar Sovyet Dönemi Azerbaycan Edebiyati’nin mahiyetine iliskin kisa bir bilginin ardindan Bir Gencin Manifestosu adli eser sosyalist realizm metodunu olusturan ilkeler baglaminda degerlendirilmistir. Sonuç bölümünde ise eserin sanat metoduna uygunlugu ve bu metodun uygulanis biçimi devirle iliskilendirilerek ele alinmistir.
In the Soviet Union, which was established after the 1917 revolution, the Communist Party initiated a total restructuring process to create an ideology-based Soviet culture and society. During this restructuring period, literature was also tried to be designed around ideology. The literature of the 1920’s was filled with methodological discussions and theoretical searches. This period, in which relatively polyphony prevailed, changed after Stalin's rule. The project of creating a writing method that would serve the interests of the party, which began to be voiced in the late 1920’’s, was officially declared under the name "socialist realism" at the Soviet Writers' Union Congress held in 1934. Socialist realism has an original connection with Marxist ideology, but it differs from it in terms of its rules, approach and sources. It has become an obligatory writing method in the literature of all the peoples who formed the Soviet Union. Socialist realism was also applied as the 'official' artistic method in the literature of Azerbaijani Turks, who were members of the union, until the independence period. Socialist realism can also be described as manipulated realism or a type of new romanticism. One of the most successful practitioners of this movement in Azerbaijani literature is Mir Jalal Pashayev. This formal art method makes its presence felt predominantly in his works, especially those written in the novel genre. In this study, Mir Jalal Pashayev's work A Manifest of A Young Man was examined within the framework of socialist realism theory. In the introduction part of the study, information was given about the emergence process of the Socialist Realism art method, its origins and its similarity and difference with Marxist aesthetics, and in the second part, after a brief information about the nature of Soviet Azerbaijani literature of the 1920s and 1930s, the work called A Manifest of A Young Man constitutes the method of socialist realism. evaluated in the context of principles. In the conclusion, the suitability of the work to the artistic method and the way it applied this method are discussed in relation to the period.

Açıklama

Anahtar Kelimeler

Mir Celal Pasayev, Bir Gencin Manifestosu, Sovyet dönemi Azerbaycan Edebiyati, sosyalist realizm, roman

Kaynak

YAZIT Kültür Bilimleri Dergisi

WoS Q Değeri

Scopus Q Değeri

Cilt

3

Sayı

2

Künye