Endülüs âlimlerinden ibnü’l-harrât el- işbîlî’nin hayatı ve hadisçiliği∗

Endülüs, İslâmî ilimlerde hadise en fazla katkı sağlayan merkezlerden bi- risidir. Yapılan birçok çalışma, hadislerin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olmuştur. İbnü’l-Harrât da hadis ilminin farklı yönlerinde çalışmalar yaparak bu alana katkı sağ- lamıştır. Ahkâm hadisçiliği, fakîhliği, dilciliği, zühd anlayışıyla temayüz etmiştir. Ça- lışmalarıyla ilmi birikimi, yaşantısı ve insanlar arası münasebetleriyle bir ahlak adamı hüviyetini sergilemiştir. Eserlerinde yer verdiği kaynakların sıhhat derecesine önem vermiştir. Meselelerin anlaşılması için problemli rivâyetleri bile zikrederken uydurma sözlerden kaçınmaya çalışmıştır. Sadece zâhire değil konuların bâtınî yönlerine de değinmeye gayret etmiştir. Endülüs’te hadisin gelişme döneminin sonu zayıflama sü- recinin başında yaşayan İbnü’l-Harrât, siyasi çalkantılara rağmen hadis ilmine birçok eseriyle katkı sağlamıştır.