Bodleian Kütüphanesi’ndeki Babürlü Devri Bahâristân Yazmasına Kitap Sanatları Açısından Bir Bakış

Câmî’nin kaleme aldığı Bahâristân, hem edebi içeriği hem de kitap sanatları açısından dikkate değer bir eserdir. Câmî’nin Gülistân’dan ilham alarak yazdığı eser nazım ve nesir karışık bir şekilde sekiz bölümden oluşmaktadır. Bilgelik, adalet, aşk, cömertlik ve şairlerin sözleri gibi konuları ele alan Bahâristân, İslam ülkelerinde büyük ilgi görmüş ve farklı dönemlerde birçok kez tercüme ve istinsah edilmiştir. Bu çalışma, Abdurrahman Câmî’nin Bahâristân adlı eserinin Bodleian Kütüphanesi’ndeki MS. Elliott 254 envanter numaralı nüshasını ele almaktadır. Babürlüler Döneminde, Ekber Şah’ın hükümdarlığı sırasında hazırlanan ve dönemin estetik anlayışını yansıtan bu nüshanın tezhip, minyatür ve hat sanatı açısından bir incelemesinin sunulması amaçlanmıştır. Eserde hikâye resimleri, bitkisel ve hayvansal bezemeler, doğa betimlemeleri, geometrik desenler ve yazı içi bezemeler gibi geniş bir süsleme çeşitliliği bulunmaktadır. Çalışmada önce kitap sanatlarına dair genel bir çerçeve çizilmiş, ardından Abdurrahman Câmî’nin hayatı ve Bahâristân’ın edebî içeriği incelenmiş; son olarak, yazmadaki tasvir ve bezemeler sınıflandırılarak eser üzerine kapsamlı bir değerlendirme sunulmuştur.