Osmanlı-Türk Modernleşmesi Erken Döneminde Kadın Çevirmenler ve Kadın Kimliğinin İnşası: Belkıs Sami ve Küçük Kadınlar

Basit Öğe Kaydı
dc.contributor.authorOzbek, Dudu
dc.date.accessioned2026-04-25T14:11:32Z
dc.date.available2026-04-25T14:11:32Z
dc.date.issued2025
dc.departmentSinop Üniversitesi
dc.description.abstractTarihsel olarak 19. yüzyılda başlayan Türk modernleşmesinin erken dönemi, Cumhuriyetin ilk yıllarına kadar uzanan bir yenileşme sürecidir. Bu süreç içerisinde diğer birçok alandaki reformlarla birlikte kadın kimliğine yönelik de yeni bir inşa ve değişim süreci yaşanmıştır. Sürecin dinamiklerini anlamak için dönemin yazılı kaynakları önemli bir inceleme alanı sunmaktadır. Ancak bu yazılı kaynakların üretilmesinde, kadınların yaşamlarını birebir ilgilendiren reformların hayata geçirilmesinde ve sürdürülmesinde katkıları olan birçok kadın düşünür, edebiyatçı ve siyasi figür, tarih yazımında, bilimsel araştırmalarda ya da edebiyat antolojilerinde uzun yıllar ‘görünmez’ kalmıştır. Günümüze kadar edebiyatçı ve çevirmen kimliği ile literatürde ismine neredeyse hiç rastlanılmayan bu figürlerden biri de Belkıs Sami’dir. Bu araştırma, Belkıs Sami tarafından Türkçeye çevrilerek ilk olarak Osmanlıca yayınlanmış olan ve 1931 yılında da Latin alfabesi ile basılan Küçük Kadınlar romanındaki kadın kimliği temsillerine odaklanmakta ve böylelikle Belkıs Sami’nin yazar ve çevirmen olarak literatürdeki görünürlüğüne katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Araştırmanın metodolojik çerçevesi Gideon Toury’nin erek-odaklı betimleyici çeviri araştırmaları modeli ile Gerard Genette’nin ‘yan metinsel ögeler’ (paratext) kavramına dayanmaktadır. Bu metodolojiye dayanarak, çevirinin bir çeviri eser olarak erek kültürde kadın kimliğinin kurgulanmasına dair dönemsel açıdan karşılık geldiği yere odaklanılmıştır. Metin içerisindeki söylem ve yan metinsel ögelerin analizleri neticesinde, 1931 yılında Latin alfabesi ile Türkçede yayınlanmış olan Küçük Kadınlar çevirisinin, özellikle kadınların çalışma hayatına katılması, aile yaşamındaki değişen rolleri, yeni aile modeli, fedakâr, müşfik ve vatanperver annelik rolü açısından erek kültürdeki kadın kimliğine yönelik dönemsel hâkim anlayışla örtüştüğü tespit edilmiştir. İncelemeler neticesinde ayrıca, çevirmenin önsözünde açıkça belirtildiği gibi, yayımlanan çeviri eserin erek kültürde kadınlar için bir model oluşturma amacı taşıdığı da belirlenmiştir.
dc.identifier.doi10.30561/sinopusd.1629005
dc.identifier.endpage474
dc.identifier.issn2547-989X
dc.identifier.issn2717-8862
dc.identifier.issue1
dc.identifier.startpage433
dc.identifier.trdizinid1315333
dc.identifier.urihttps://doi.org/10.30561/sinopusd.1629005
dc.identifier.urihttps://search.trdizin.gov.tr/tr/yayin/detay/1315333
dc.identifier.urihttps://hdl.handle.net/11486/7925
dc.identifier.volume9
dc.indekslendigikaynakTR-Dizin
dc.institutionauthorOzbek, Dudu
dc.language.isotr
dc.relation.ispartofSinop Üniversitesi sosyal bilimler dergisi
dc.relation.publicationcategoryMakale - Ulusal Hakemli Dergi - Kurum Öğretim Elemanı
dc.rightsinfo:eu-repo/semantics/openAccess
dc.snmzKA_TR_20260420
dc.subjectOrtaçağ ve Rönesans Çalışmaları
dc.subjectKadın Araştırmaları
dc.subjectDil ve Dil Bilim
dc.titleOsmanlı-Türk Modernleşmesi Erken Döneminde Kadın Çevirmenler ve Kadın Kimliğinin İnşası: Belkıs Sami ve Küçük Kadınlar
dc.typeArticle

Dosyalar

Koleksiyon

TR-Dizin İndeksli Yayınlar Koleksiyonu