Yazar "Ozbek, Dudu" seçeneğine göre listele
Listeleniyor 1 - 3 / 3
Sayfa Başına Sonuç
Sıralama seçenekleri
Öğe 69-Towards an understanding of post-translation studies: A comparative analysis of cultural transfer in the rewritings of popular literature(2022) Ozbek, Dudu; Söylemez, Ayşe SelminWith the technological developments and the globalization process especially after the 1980s, translations have gained new functions as ‘cultural products’ that are consumed by the people in various parts of the world. Today, works of popular literature can reach people from diverse cultures in a very short time through translation. These new conditions require the evaluation of the socio- cultural functions of these translations with a new perspective in th e field of translation studies. In order to analyze these functions of the translated texts, Edwin Gentzler (2017) proposes a framework with the name ‘post-translation studies’. Within this framework, Gentzler (2017) draws attention to focus on translation as a form of rewriting and to investigate pre-translation and post-translation conditions in the receiving societies. Gentzler’s (2017) approach emphasizes to analyze the translations in their social contexts and to trace the socio-cultural changes that take place in these societies after the translations are put into circulation. As part of ‘post-translation studies’, this article aims to investigate how Turkish translations of a representative of American popular literature presented American cultural elements in the 1980s and in the 2010s as forms of different rewritings. To this end, Turkish translation of Stephen King’s IT in 1987 and its retranslation by the same publisher in 2015 were compared in terms of the representation of the culture specific items. The analyses were based on Pavlovic and Poslek’s (1998) categorization of the culture specific items and Aixela’s (1996) categories of the translation strategies, which were grouped as being source-oriented and target-oriented on the macro level. Evaluating the results in relation to the socio-cultural context of the receiving society in the 1980s and the cultural changes that have occurred until the retranslation was published, it was found out that American cultural items in the source text were predominantly translated with target-oriented strategies in the initial translation in 1987 and they were mostly translated with source-oriented strate gies in the retranslation in 2015. It was also observed that the familiarity of the items belonging to American culture highly increased for the Turkish readers in the 28-year period as a result of the influence of the source culture.Öğe Çeviri Sosyolojisine Bauman Perspektifinden Bakmak: Orhan Pamuk’un A Strangeness in My Mind Çeviri Romanının Öteki’nin Temsili Açısından Özcülük Dışı Bir Okuması(2025) Ozbek, DuduÇeviri sosyolojisi, disiplinlerarası çalışmaların katkılarıyla inşa edilmiş ve gelişmiş bir çalışma alanıdır. Bu alanda yürütülen çalışmalarda çeşitli sosyologların düşüncelerinden yararlanılmasına rağmen, bu disiplinlerarası araştırmalarda Zygmunt Bauman’ın sosyolojisine yeterince yer verilmemiştir. Bu makale, çeviri olgularını anlamada Bauman sosyolojisinin uygulanma olasılığını, onun özellikle metodolojik olarak kavramsallaştırdığı ‘bilinenin dışına çıkma’ (defamiliarization) kavramı üzerinden ele almaktadır. Çalışmada, Bauman’ın sosyolojik yaklaşımının çeviri araştırmalarındaki uygulanabilirliği, Nobel ödüllü Türk yazar Orhan Pamuk’un Kafamda Bir Tuhaflık adlı romanının İngilizce çevirisi olan A Strangeness in My Mind kitabının analizi yoluyla test edilmiştir. Çeviri sosyolojisi alanında gerçekleştirilen bu araştırma, hem çeviri sürecinin aktörlerine dair incelemeleri hem de eserin kültürel içeriğine yönelik metinsel analizleri kapsamaktadır. Bu analizlerde, orijinal eserde yer alan kültürel ögeler, Aixela’nın (1996) ‘kültüre özgü unsurlar’ tanımına göre tespit edilmiş ve Kafamda Bir Tuhaflık adlı eserin İngilizce çevirisinde bu ögelerin nasıl aktarıldığı, ‘bilinenin dışına çıkma’ (defamiliarization) kavramı açısından incelenmiştir. Buna ek olarak, kitabın çevirmeni ve yayınevine dair Bourdieu’nün ‘habitus’ kavramı temelinde analizlerde bulunularak, çevirmen ve yayınevinin yaklaşımları, ‘bilinenin dışına çıkma’ kavramı açısından değerlendirilmiştir. Bu analizlerin temel amacı, eserde var olan Öteki’nin ikircikli doğasını ve farklılığını hedef kültürdeki okuyucuların kavrayabilmeleri için Bauman’ın gerekli gördüğü bilindik olanın dışına çıkma durumuna dair olanakları, çevirmen ve yayınevinin yaklaşımlarında ve çeviri eserde aramaktır. Çalışmanın sonuçları, yayınevinin habitusunun Bauman’ın ‘bilinenin dışına çıkma’ yaklaşımıyla uyumlu olduğunu ortaya koymakla birlikte, çevirmenin habitusu ve çeviri yaklaşımının hedef kültürdeki okurlarda bilindik olanın dışına çıkmaktan çok aşinalık etkisi yaratmaya yönelik bir eğilim sergilediğini göstermektedir.Öğe Osmanlı-Türk Modernleşmesi Erken Döneminde Kadın Çevirmenler ve Kadın Kimliğinin İnşası: Belkıs Sami ve Küçük Kadınlar(2025) Ozbek, DuduTarihsel olarak 19. yüzyılda başlayan Türk modernleşmesinin erken dönemi, Cumhuriyetin ilk yıllarına kadar uzanan bir yenileşme sürecidir. Bu süreç içerisinde diğer birçok alandaki reformlarla birlikte kadın kimliğine yönelik de yeni bir inşa ve değişim süreci yaşanmıştır. Sürecin dinamiklerini anlamak için dönemin yazılı kaynakları önemli bir inceleme alanı sunmaktadır. Ancak bu yazılı kaynakların üretilmesinde, kadınların yaşamlarını birebir ilgilendiren reformların hayata geçirilmesinde ve sürdürülmesinde katkıları olan birçok kadın düşünür, edebiyatçı ve siyasi figür, tarih yazımında, bilimsel araştırmalarda ya da edebiyat antolojilerinde uzun yıllar ‘görünmez’ kalmıştır. Günümüze kadar edebiyatçı ve çevirmen kimliği ile literatürde ismine neredeyse hiç rastlanılmayan bu figürlerden biri de Belkıs Sami’dir. Bu araştırma, Belkıs Sami tarafından Türkçeye çevrilerek ilk olarak Osmanlıca yayınlanmış olan ve 1931 yılında da Latin alfabesi ile basılan Küçük Kadınlar romanındaki kadın kimliği temsillerine odaklanmakta ve böylelikle Belkıs Sami’nin yazar ve çevirmen olarak literatürdeki görünürlüğüne katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Araştırmanın metodolojik çerçevesi Gideon Toury’nin erek-odaklı betimleyici çeviri araştırmaları modeli ile Gerard Genette’nin ‘yan metinsel ögeler’ (paratext) kavramına dayanmaktadır. Bu metodolojiye dayanarak, çevirinin bir çeviri eser olarak erek kültürde kadın kimliğinin kurgulanmasına dair dönemsel açıdan karşılık geldiği yere odaklanılmıştır. Metin içerisindeki söylem ve yan metinsel ögelerin analizleri neticesinde, 1931 yılında Latin alfabesi ile Türkçede yayınlanmış olan Küçük Kadınlar çevirisinin, özellikle kadınların çalışma hayatına katılması, aile yaşamındaki değişen rolleri, yeni aile modeli, fedakâr, müşfik ve vatanperver annelik rolü açısından erek kültürdeki kadın kimliğine yönelik dönemsel hâkim anlayışla örtüştüğü tespit edilmiştir. İncelemeler neticesinde ayrıca, çevirmenin önsözünde açıkça belirtildiği gibi, yayımlanan çeviri eserin erek kültürde kadınlar için bir model oluşturma amacı taşıdığı da belirlenmiştir.
