Yazar "Rengiiyiler, Sezer" seçeneğine göre listele

Listeleniyor 1 - 2 / 2
  • Küçük Resim
    Öğe
    ADAPTİF BELLEK VE HAYATTA KALMA İŞLEME ETKİSİ: KAPSAMLI BİR DERLEME
    (2025) Tekozel, Ibrahım Mert; Rengiiyiler, Sezer
    Bellek süreçlerini evrimsel psikolojik bir perspektifle ele alan adaptif bellek yaklaşımı, uyum başarısıyla ilişkili olan veya uyum başarısıyla ilişkili bağlamlarda işlenen bilgilerin bellek performansında bir avantaj doğuracağını öngörmektedir. Bu öngörüyle tutarlı bir biçimde, hayatta kalma bağlamında işlenen bilgilerin bellek performansını artırdığı gösterilmiştir (hayatta kalma işleme etkisi; HKİE). Bu derlemenin ilk bölümünde, adaptif bellek yaklaşımının teorik temelleri özetlenmiş ve bellek araştırmalarındaki hakim paradigmadan hangi yönleriyle ayrıştığı vurgulanmıştır. Ardından, HKİE’nin tekrarlanabilirliğini ve farklı uyaran türleri, araştırma desenleri, bellek mekanizmaları ve örneklem gruplarına genellenebilirliğini test eden bazı araştırmalar incelenmiştir. Daha sonra, HKİE’nin altında yatan çeşitli yakınsak mekanizmalar tanıtılarak adaptif bellek kavramsallaştırmasına yöneltilen temel eleştiriler detaylandırılmıştır. Evrimsel yönelimli araştırmacıların, bu eleştiriler ve yakınsak mekanizmaların varlığına işaret eden kanıtlar karşısında sunduğu argümanlar ise bir sonraki bölümde ele alınmıştır. Derlemenin son bölümünde, bu tartışma derinleştirilmiş ve evrimsel perspektifi benimseyen araştırmacıların karşı argümanları irdelenmiştir. Bu derlemenin, bellek süreçleri üzerinde doğanın kriterinin nasıl bir rolü olduğunu inceleme gayesi güden araştırmacılar için bir kılavuz işlevi göreceği ve ulusal alanyazına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
  • [ X ]
    Öğe
    Visual attention is not attuned to non-human animal targets' pathogenicity: an evolutionary mismatch perspective
    (Routledge Journals, Taylor & Francis Ltd, 2025) Rengiiyiler, Sezer; Tekozel, Mert
    A considerable amount of research has revealed that there exists an evolutionary mismatch between ancestral environments and conditions following the rise of agriculture regarding the contact between humans and animal reservoirs of infectious diseases. Based on this evolutionary mismatch framework, we examined whether visual attention exhibits adaptive attunement toward animal targets' pathogenicity. Consistent with our predictions, faces bearing heuristic infection cues held attention to a greater extent than did animal vectors of zoonotic infectious diseases. Moreover, the results indicated that attention showed a specialized vigilance toward processing facial cues connoting the presence of infectious diseases, whereas it was allocated comparably between animal disease vectors and disease-irrelevant animals. On the other hand, the pathogen salience manipulation employed to amplify the participants' contextual-level anti-pathogen motives did not moderate the selective allocation of attentional resources. The fact that visual attention seems poorly equipped to detect and encode animals' zoonotic transmission risk supports the idea that our evolved disease avoidance mechanisms might have limited effectiveness in combating global outbreaks originating from zoonotic emerging infectious diseases.