Balki, Mustafa KemalBaşer, Fatih2026-04-252026-04-252025https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=ftqJzTasnJUH9hg-S5861nFk-81Ox8E5RUiqRNAU97YHYVWVRGbShUvaE40Dqxb_https://hdl.handle.net/11486/7776Güneş enerjisi santrallerinde panel verimliliği, üretim maliyetleri ve işletme performansının son yıllarda yaşanan teknolojik gelişmelere bağlı değişimleri kapsamlı literatür taramasıyla bu çalışmada incelenmiştir. Güneş paneli çeşitleri hem ekonomiklik hem de verimlilik açısından karşılaştırılmıştır. Yapılan kapsamlı incelemelere göre yüksek verimli PERC (Passivated Emitter and Rear Cell), TOPCon (Tunnel Oxide Passivated Contact) ve HJT (Heterojunction technology) gibi yeni nesil teknolojiler ile üretilen güneş hücrelerinin geleneksel hücrelere kıyasla enerji dönüşüm verimliliğini artırdığı tespit edilmiştir. Ayrıca, bu güneş hücrelerinin kullanımıyla beraber elektrik enerji üretim maliyetlerinde önemli düşüşler sağlanmıştır. Özellikle Çin başta olmak üzere Asya ülkelerinde yapılan büyük ölçekli yatırımların küresel panel fiyatlarının düşmesinde belirleyici olduğu gözlemlenmiştir. Panel teknolojilerinin yanı sıra, soğutma ve temizlik sistemlerindeki gelişmeler de santral verimliliğini olumlu yönde etkilemiştir. Otonom temizlik robotlarının kullanımı yaygınlaşırken, hidrofobik yüzey kaplamaları gibi yenilikçi uygulamalar üzerine saha testleri sürmektedir. Ayrıca, perovskit tabanlı hücreler ve tandem yapılar gibi yeni teknolojilerin henüz ticarileşmemiş olsa da gelecek vaat eden alternatifler arasında yer alacağı değerlendirilmektedir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, güneş enerjisi santrallerinde yüksek verimli yeni nesil hücre teknolojilerinin kullanımı, akıllı takip ve temizlik sistemlerinin entegrasyonu ve yerli Ar-Ge'nin desteklenmesi önerilmektedir. Dahası perovskit ve tandem hücreler gibi geleceğin teknolojilerine yönelik stratejik hazırlıkların başlaması gerektiği değerlendirilmektedir.In this study, the changes in panel efficiency, production costs, and operational performance in solar power plants, driven by recent technological advancements, have been examined through a comprehensive literature review. Various types of solar panels have been compared in terms of both cost-effectiveness and efficiency. According to the findings, new-generation solar cell technologies such as PERC (Passivated Emitter and Rear Cell), TOPCon (Tunnel Oxide Passivated Contact), and HJT (Heterojunction Technology) significantly improve energy conversion efficiency compared to conventional cells. Moreover, the adoption of these high-efficiency cells has led to substantial reductions in electricity generation costs. Large-scale investments, particularly in China and other Asian countries, have played a decisive role in driving down global panel prices. In addition to advancements in panel technology, improvements in cooling and cleaning systems have also contributed positively to overall plant efficiency. While the use of autonomous cleaning robots is becoming more widespread, field tests on innovative applications such as hydrophobic surface coatings are ongoing. Furthermore, emerging technologies like perovskite-based cells and tandem structures, although not yet commercialized, are considered promising alternatives for the future. Based on the findings, this study recommends the integration of high-efficiency next-generation cell technologies, smart tracking and cleaning systems, and the promotion of domestic R&D in solar power plants. It is also suggested that strategic preparations should begin for the future commercialization of technologies such as perovskite and tandem solar cells.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessMakine MühendisliğiMechanical EngineeringMaster Thesis1107961068